Bolat Ankara’da Kaçakçılıkla Mücadele Ve Gümrük Modernizasyonunda Yeni Verileri Paylaştı
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ankara’da düzenlenen konferansta kanunsuz ticaretle mücadeleyi yoğunlaştıracaklarını ve gümrük idarelerinin modernizasyonu projelerinin sürdüğünü açıkladı. Konuşmasında son yıllara ilişkin yakalama ve denetim verilerini paylaşarak uygulanan önlemlerin kapsamını değerlendirdi.
İçerik Başlıkları
Konferansın Amacı ve Bakanın Açıklamaları
Etkinlik ve odak
Ankara Ticaret Odası ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantıda, kanuna aykırı ticaretin ekonomik ve toplumsal sonuçları tartışıldı; Bakan Bolat söz konusu alanlarda yürütülen politika ve projelerin hem ticari akışı kolaylaştırmayı hem de kaçakçılığın önlenmesini hedeflediğini belirtti. Bakanlık uygulamalarının yasal ticareti desteklerken aynı zamanda mevzuata aykırı faaliyetlerle kararlı biçimde mücadele ettiğine vurgu yapıldı.
Gümrüklerde Dijitalleşme ve Fiziki Yatırımlar
Yapılan düzenlemeler ve dijital projeler
Bakan Bolat, gümrük süreçlerini sadeleştiren ve dijital hale getiren bir dizi uygulamanın yürürlüğe konulduğunu anlattı. Yetkilendirilmiş yükümlü uygulamaları, tek pencere çözümleri, liman ve havacılık işlemlerinin dijitalleştirilmesine yönelik projeler ile gümrük idarelerinin teknik altyapısında önemli gelişmeler sağlandığı ifade edildi.
Sınır kapılarında modernizasyon
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile yürütülen iş birliği kapsamında 19 kara sınır kapısında modernizasyon ve dijital dönüşüm çalışmalarının tamamlandığı; Ardahan Türkgözü ve Edirne Pazarkule kapılarının açıldığı, Suriye sınırındaki bazı noktalarda yenileme çalışmalarının sürdüğü ve Ağrı Gürbulak kapısındaki yenilemenin bitirilerek yakında resmî açılışının yapılacağı bilgisi paylaşıldı. Ayrıca bu modelin İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesinde diğer ülkelere aktarılmasına yönelik girişimler dile getirildi.
Yakalamalar ve Denetim Verileri
Yıllık gelişim
Bakanlık verilerine göre gümrük muhafaza birimlerinin yasa dışı ticaret ve uyuşturucu yakalamalarına ilişkin rakamlar son yıllarda artış gösterdi: 2022’de 12 milyar lira olan tutar, 2023’te 23 milyar liraya yükseldi; 2024’te 55,178 milyar liraya ulaştı ve 2025’te yüzde 79 artışla yaklaşık 98,5 milyar liraya çıktı. Bu toplam yakalamalar içerisinde ticari nitelikli kaçak eşya tutarı 53,655 milyar lirayı buldu.
Sektörel ve ürün bazlı yakalamalar
– Tütün ve alkollü ürünlerde yasa dışı ticaretin önlenmesinde 2024’e kıyasla yüzde 48 artış sağlandı; 1,36 milyar lira değerinde kaçak ele geçirildi.
– Elektronik sigara operasyonlarında 11 milyon adet cihaz ve parçası imha veya ele geçirme listesine alındı.
– Cep telefonu ve benzeri elektronik ürünlere ilişkin kaçakçılık tutarı 2,882 milyar lira olarak bildirildi; bu rakam 2024’e göre yüzde 34 artış gösterdi.
– Akaryakıt kaçakçılığına yönelik çalışmalarda 2025 yılında 153 milyon lira tutarında yakalama kaydedildi.
İdari Kontroller, Vergi Beyanı Ve Reklam Denetimleri
Eksik beyan ve takip işlemleri
Risk kontrol ve teftiş faaliyetleri sonucunda bazı işlemlerde 9,8 milyar lira tutarında gümrük vergilerinin eksik beyan edildiği tespit edilerek ilgili kişiler hakkında ek takip ve idari para cezaları uygulanmıştır.
Dijital ortam ve reklam denetimleri
Kayıtdışılığın yalnızca faturasız satış olmadığını; dijital platformlarda tüketiciyi yanıltan uygulamalar ve yanıltıcı reklamların da haksız kazanca yol açtığı belirtilerek, reklam denetimleri kapsamında Haziran 2023 itibarıyla milyonlarca lira tutarında idari para cezaları ve erişim yasakları uygulandığı, sosyal medya etkileyicilerine yönelik bilgilendirme eğitimleri yürütüldüğü aktarıldı.
Denetim Kapsamı Ve Rekabet Hukuku Uygulamaları
İşletme ve ürün denetimleri
2025 yılında Ticaret Bakanlığı ile il müdürlükleri ekiplerinin yürüttüğü çalışmalarda 577.771 işletme denetlenmiş ve toplam 41,3 milyon ürün kontrol edilmiştir.
Rekabet Kurulu kararları
Rekabet Kurulu faaliyetlerine dair rakamlar da paylaşıldı: 2024 yılında 223 soruşturma sonucu toplam 7,7 milyar lira idari para cezası uygulanırken, 2025’te 227 soruşturmada 13,2 milyar lira tutarında cezai işlem gerçekleştirildi.
Sonuç
Bakan Bolat’ın açıklamaları, mevzuata uygun ticareti kolaylaştırma yönündeki dijitalleşme ve altyapı yatırımlarının paralelinde; kaçakçılığa karşı operasyonel ve idari önlemlerin de güçlendirildiğini ortaya koydu. Paylaşılan sayısal veriler, son yıllarda yakalamalarda belirgin bir artış olduğunu gösterirken bakanlık denetim ve yaptırım kapasitesinin genişletildiğini işaret ediyor.
